Rusza projekt „Brzmienie miejsca. O lokalnej polszczyźnie regionu piotrkowskiego”!
Z radością informujemy, że Stowarzyszenie Na Rzecz Szkoły w Proszeniu rozpoczyna realizację projektu „Brzmienie miejsca. O lokalnej polszczyźnie regionu piotrkowskiego”, który jest dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Polszczyzna. Bogactwo różnorodności” Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej.
Przez najbliższe miesiące uczestnicy projektu będą odkrywać bogactwo lokalnej polszczyzny, poznawać gwarę regionu piotrkowskiego oraz jej znaczenie dla historii, kultury i tożsamości naszego regionu.
W programie znalazły się m.in. warsztaty językowo-artystyczne, dziennikarskie i muzyczne, Konkurs Pięknego Czytania w gwarze regionu piotrkowskiego, gra terenowa „Mapa słów znad Pilicy”, a także realizacja minireportażu dokumentującego wspomnienia i język najstarszych mieszkańców. Uczestnicy stworzą również autorską piosenkę inspirowaną gwarą oraz teledysk promujący językowe dziedzictwo ziemi piotrkowskiej.
Szczególną rolę w projekcie odegrają spotkania międzypokoleniowe. To właśnie dzięki rozmowom z rodzicami, dziadkami i mieszkańcami regionu młodzi ludzie będą mogli odkryć słowa, zwroty i opowieści, które od pokoleń budują lokalną tożsamość.
Zapraszamy do śledzenia naszych działań. Przed nami wiele inspirujących spotkań, ciekawych odkryć i wspólnego poszukiwania „brzmienia miejsca” ukrytego w słowach naszego regionu!
Brzmienie miejsca. O lokalnej polszczyźnie regionu piotrkowskiego
Od 1 czerwca 2026r. Stowarzyszenie Na Rzecz Szkoły w Proszeniu realizuje projekt „Brzmienie miejsca. O lokalnej polszczyźnie regionu piotrkowskiego”, który jest dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Polszczyzna. Bogactwo różnorodności” Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej.
Projekt poświęcony jest gwarze regionu piotrkowskiego – wyjątkowemu elementowi lokalnego dziedzictwa kulturowego i językowego. Jego celem jest pokazanie, że różnorodność językowa stanowi bogactwo polszczyzny, a słowa używane przez naszych rodziców, dziadków i pradziadków są ważną częścią historii miejsca, w którym żyjemy.
W działaniach projektowych udział wezmą przede wszystkim dzieci i młodzież regionu. Uczestnicy będą odkrywać lokalną polszczyznę poprzez warsztaty językowo-artystyczne, dziennikarskie i muzyczne, poznając związki pomiędzy gwarą regionalną a współczesnym językiem młodego pokolenia.
Jednym z najważniejszych elementów projektu będzie spotkanie młodych ludzi z najstarszymi mieszkańcami regionu. Uczniowie przeprowadzą wywiady z członkami rodzin i przedstawicielami społeczności lokalnej, dokumentując słowa, zwroty i opowieści charakterystyczne dla naszego regionu. Na podstawie zgromadzonych materiałów powstanie minireportaż „Jak się u nas mówiło”, który przyczyni się do zachowania niematerialnego dziedzictwa językowego dla przyszłych pokoleń.
W ramach projektu uczestnicy stworzą również autorską piosenkę inspirowaną gwarą regionu piotrkowskiego oraz zrealizują do niej teledysk. Ważnym wydarzeniem będzie także Konkurs Pięknego Czytania w gwarze regionu oraz gra terenowa „Mapa słów znad Pilicy”, podczas której uczestnicy odkrywać będą związki języka z historią i kulturą lokalną.
Projekt obejmuje również wyjazd edukacyjny do Łodzi, podczas którego młodzież odwiedzi m.in. Radio Łódź, Muzeum Etnograficzne, Miejską Bibliotekę Publiczną oraz Zakład Języka Polskiego Uniwersytetu Łódzkiego.
„Brzmienie miejsca” to nie tylko nauka o języku. To przede wszystkim budowanie więzi międzypokoleniowych, wzmacnianie lokalnej tożsamości oraz odkrywanie, że historia regionu zapisana jest także w słowach. Dzięki zaangażowaniu uczestników, ich rodzin i mieszkańców regionu wspólnie ocalimy od zapomnienia fragment językowego dziedzictwa ziemi piotrkowskiej.
O Instytucie Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej
Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej to państwowa instytucja kultury powołana w 2024 roku przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jej misją jest ochrona, dokumentowanie i popularyzowanie różnorodności językowej Polski – obejmującej język polski, języki regionalne, języki mniejszości narodowych i etnicznych, dialekty, gwary oraz inne odmiany językowe funkcjonujące w naszym kraju.
Instytut wspiera działania edukacyjne, kulturalne i badawcze służące zachowaniu niematerialnego dziedzictwa językowego, tworzy materiały edukacyjne, prowadzi programy dotacyjne oraz inicjuje projekty promujące bogactwo języków i odmian językowych używanych w Polsce.